Profesionalna astma je oboljenje uzrokovano agensima iz radne sredine koji dovode do asmatičnih znakova i simptoma, bilo zato što je konc. agenasa visoka ili zato što je reakcija radnika na njih pojačana.

Prevalenca oboljenja je 3-20%, a oko 15% svih asmatičara povezuje svoju bolest sa radnim mestom.

Više od 200 različitih materija sa radnog mesta mogu prouzrokovati asmatične napade.

KLASIFIKACIJA PROFESIONALNE ASTME

1. PREMA MEHANIZMU NASTANKA

  • ALERGISKA PROFESIONALNA ASTMA

Nastaje usled senzibilizacije radnika na alergene sa radnog mesta.

Ovde se produkuju imunoglobulini klase IgE (prvi tip imunološke reakcije) kao reakcija na alergene.

  • ZAPALJENJSKA (IRITATIVNA) PROFESIONALNA ASTMA

Nastaje pri ekspoziciji  respiratornim iritansima (hlor, sumporni i azotni oksidi, amonijak).  Opstrukcija je izazvana  zapaljenjem disajnih puteva  i nadražajem vagusa i lokalnih aksonskih refleksa.

Asmatični napadi se javljaju u toku inhalacije pomenutih gasova (Rana reakcija) i simptomi mogu prestati ubrzo po napuštanju radne sredine ili nekoliko sati kasnije.

  • MEŠOVITA PROFESIONALNA ASTMA

Najčešće se javlja pri ekspoziciji materijama male molekulske mase (anhidridi, izocijanati, lekovi).  Odlikuje se udruženim delovanjem  alergiskih i zapljenjskih efekata pomenutih materija.

Asmatični napadi mogu biti ranog i kasnog tipa, javljaju se obično nakon više godina ekspozicije.

  • FARMAKOLOŠKA PROFESIONALNA ASTMA

Javlja se pri ekspoziciji  pamuku, konoplji, lanu, pšeničnom brašnu i dr. Ove materije deluju dvojako, sa jedne strane akiviraju mastocite anafilaktičkim putem, a sa druge  aktivirajusistem komplementa.

2. PREMA KLINIČKOM I PATOGENETSKOM ASPEKTU

  • IMUNOLOŠKA PROFESIONALNA ASTMA

Klasična IgE posredovana

Poliimunološka

  • NE-IMUNOLOŠKA PROFESIONALNA ASTMA

KLINIČKA SLIKA 

Simptomi i znaci profesionalne astme isti su kao i kod neprofesionalne (gušenje, sviranje, kašalj).

Specifičnost u kliničkoj slici jeste vremenska i prostorna povezanost simptoma i znakova sa ekspozicijom na radnom mestu. Opstrukcija u disajnim putevima varira u intenzitetu i  često je kompetno reverzibilna po prestanku ekspozicije. Karakteristike asmatičnih napada zavisi od tipa astme i koncentracije nokse u radnoj sredini.

TIPOVI ASMATIČNIH REAKCIJA

  • RANA REAKCIJA  – Javlja se nekoliko minuta nakon inhalacije i traje 30-60 minuta.

– Javlja se pri senzibilizaciji na antigene velike molekulske mase i pri inhalaciji respiratornih

iritanasa.

  • KASNA REAKCIJA –  Javlja se 4-6 h nakon ekspozicije, dostiže max. posle 5-8 h i traje najduže1 dan. – Karakteristična je za farmakološki oblik astme.
  • DVOJAKA REAKCIJA –  Prvo se javlja rana reakcija, a nakon 4-6 sati i kasna reakcija.

– Najčešća je kod alergiske astme, ali je moguća i kod zapaljenjske.

LEČENJE

  • Prekid ekspozicije
  • Bronhodilatatori (Beta 2 agonisti, teofilinskipreparati)
  • Kortikosteroidi
  • Dinatrijumhromoglikat
  • Nedohromisodijum
  • Antibiotici – kod infekcije
  • Hidratacija
  • Specifična hiposenzibilizacija
  • Oksigenoterapija
  • Najvažniji deo terapije je PRIMED 2 koji smanjuje osetljivost na alergene, deluje bronhodilatatorno i pomaže regeneraciju sluzokože disajnih puteva. Bez hemijskih suplemenata i bilo kakvih dodataka sa sastojcima iz prirode deluje čak i samostalno u otklanjanju simptoma i poboljšanju stanja!