Ileus se u široj populaciji označava kao zapetljaj creva. Po definiciji ileus predstavlja potpuni ili delimični prekid prolaska crevnog sadržaja kroz creva, izazvan raznim uzrocima. Ovo oboljenje čini oko 20% svih hirurških bolesti a u najvećem procentu čini sastavni deo sindroma poznatog kao akutni abdomen.
Osnovna dva tipa ileusa su mehanički ileus , gde postoji mehanička prepreka, bilo zbog začepljenja creva iznutra, bilo zbog prepreke nastale kao rezultat pritiska spolja na zid creva.Drugi tip ileusa je dinamički ili funkcionalni ileus gde smetnje u prolasku crevnog sadržaja nastaju bilo zbog odsustva crevnih talasa koji potiskuju sadržaj, bilo zbog grča dela creva te zbog toga nemogućnosti prolaska sadržaja.

Uzroci ileusa su: postojanje priraslica u trbušnoj duplji,ranije upale, prethodne operacije, ukleštenje kila, tumori bilo tumori creva, bilo tumori okolnih organa koji vrše pritisak na zid creva, uvrtanje creva, upalne bolesti organa trbušne duplje uključujući i upalu trbušne maramice, žučni kamenci, strana tela u crevima, pantljičare, tromboembolija krvnih sudova creva,…

KLINIČKA SLIKA
Sindrom ileusa čine 4 glavna simptoma:

  • Bol u trbuhu-najpre u vidu grčeva i u zamasima, uz pojavu pojačanog i čujnog krčanja creva a zatim bol postaje stalan. Ukoliko su u prepreku odmah uhvaćeni i krvni sudovi bol se brzo razvija, vrlo je jak, bolesnik se savija, glasno jauče
  • Povraćanje-u početku je refleksno i sadrži nesvarenu hranu, u daljem razvoju povraćani sadržaj čini žuč, zatim zamućena žuč a dalje je sadržaj crnkaste boje. Na kraju dolazi do povraćanja fekulentnog sadržaja. Ukoliko je prepreka u nižim delovima debelog creva, povraćanje se javlja kasnije ili čak izostaje
  • Prekid pražnjenja stolice i prekid vetrova, s tim da u početku može doći do refleksnog pražnjenja stolice a onda nastaje zastoj
  • Nadutost u trbuhu

U daljem toku dolazi otežanog disanja, ubrzanog rada srca, gubitka apetita, slabosti, lošeg opšteg stanja, šoka.

Terapija ileusa
U slučaju pojave gore opisanih simptoma ne smeju se primenjivati tablete ili čajevi za čišćenje, niti sredstva protiv bolova ili protiv povraćanja. Potrebno je prekinuti bilo kakav unos hrane i tečnosti preko usta. Treba se javiti svom lekaru opšte prakse i ukoliko se postavi sumnja na ileus sledi transport u najbližu hiruršku ustanovu. U transportu treba obezbediti polusedeći položaj bolesnika da ne bi došlo do udisanja povraćenog sadržaja. Ukoliko su prisutni znaci dehidracije i šoknog stanja uključuju se infuzije. Postavlja se sonda u želudac da se rasterete creva od želudačnog sadržaja.
Ako na konzervativnu terapiju ne dođe do poboljšanja tj. do pojave vetrova i stolice te smirenja bolova u stomaku , bolesnika treba operisati.